ملا محمد مهدى بن على نقى شريف
144
زاد المسافرين ( فارسى )
به هم مىرسد و بعد از تب عرق مىآيد و بعد از عرق بالكليه تب رفع مىشود و روز ديگر تب نمىباشد تا آنكه در روز سوم باز لرز و سرما و عرق و تب مىشود و هكذا يك روز در ميان مىباشد . و مدت اين تب از اول نوبه تا قطع شدن تب ، از نه ساعت نمىگذرد و اگر از اين مدت تجاوز كند ، معلوم مىشود كه ماده صفراوى خالص نيست بلكه مركب است چنانچه در انواع تبهاى مركبه مذكور خواهد شد . ديگر از علامت اين تب ، تلخى دهان ، تشنگى و زردى رنگ است ، درد چشم و تهوع و سستى معده و قى صفراوى و قلق و اضطراب در وقت نوبه و زردى بول و شدت و بدبويى و ساير علامات غلبهء صفراوى و تب لازم صفراوى ، چنانچه در صداع صفراوى و تب لازم صفراوى مذكور شد . علاجش : مثل علاج صفراوى لازم است ، مگر اينكه مسهل را در روز غير نوبه بايد داد به هرروزى كه اتّفاق افتاد . بالجمله در اين تب نيز مثل صفراوى لازم ، معالجه به نهج محرقه بايد كرد مگر اينكه در محرقه تبريد زياده است و در اين تبريد به مرتبهء محرقه ضرور نيست . اما تب بلغمى كه آن نيز مادهاش يا داخل عروق است كه آن را لثقه گويند يا خارج عروق است كه آن را مواظبه گويند . اما لثقه علامتش لزوم تب است و حرارت ملايم و در صورت و پشت چشمها اندك تهبّجى مىباشد و علامت صفرا و تشنگى و تلخى دهان و خشكى كام و زبان و قلق و اضطراب و ساير علامات مخصوصه صفراوى است و آب دهان بسيار مىباشد و بول در اين تب غليظ و گاهى سفيد رنگ مىباشد و گاهى به سرخى مىزند و غثيان و قى بلغمى مىباشد و طعم دهان گاهى شور است ؛ اگر سبب ، بلغم مالح باشد و گاهى ترش است ، اگر سبب ، بلغم حامض باشد . رنگ و رو در اين تب به رنگ